IPO là một cột mốc quan trọng, vì nó cho thấy công ty của bạn đang ở giai đoạn phát triển, nơi có thể tiếp cận thị trường đại chúng. Đối với doanh nghiệp thì hoạt động IPO đã mang lại rất nhiều ưu điểm cũng như thuận lợi. Vậy làm thế nào để thực hiện IPO trên thị trường chứng khoán, bài viết sẽ chia sẻ chi tiết.
Những người sáng lập có thể nghĩ đến việc IPO ngay từ ngày đầu tiên, nó thực sự có thể là mục tiêu duy nhất của những người sáng lập. Nhưng điều đó khác với việc 'sẵn sàng' cho một đợt IPO. Những người sáng lập và lãnh đạo trong doanh nghiệp có thể tùy thuộc vào nhiệm vụ và nóng lòng muốn ra mắt công chúng, nhưng theo nhiều cách thì toàn bộ doanh nghiệp, ở cấp độ chi tiết hơn, cần được chuẩn bị và sẵn sàng.
.
Khi nói đến một IPO tiềm năng, có một số yếu tố cần xem xét trước khi đưa ra quyết định theo đuổi nó.
- Doanh nghiệp có khả năng phục hồi và mở rộng không?
- Các nhóm trong doanh nghiệp (pháp lý, tài chính) có khả năng và kỹ năng để hoàn thành các quy trình cần thiết của một công ty đại chúng không?
- Các điều kiện thị trường có thuận lợi không?
Xem thêm: 5 điều C-level cần biết trước khi IPO doanh nghiệp
“Cổ phiếu trong lần đầu tiên được các doanh nghiệp phát hành ra công chúng phải được thực hiện thông qua các kênh phương tiện truyền thông, kênh phương tiện thông tin đại chúng, bao gồm cả Internet.”
Ngoài ra, các doanh nghiệp cần đáp ứng đủ các điều kiện sau để được IPO trên sàn chứng khoán Việt Nam:
Vốn điều lệ: Tại thời điểm đăng ký IPO, doanh nghiệp phải đảm bảo có mức vốn điều lệ trên 30 tỷ đồng theo giá trị trên sổ kế toán.
Kết quả của hoạt động kinh doanh: Doanh nghiệp phải đảm bảo trong vòng 2 năm liên tiếp trước khi đăng ký IPO, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp có lợi nhuận và không có lỗ lũy kế.
Có phương án hoạt động cụ thể: Doanh nghiệp cần phải chuẩn bị sẵn và cung cấp phương án phát hành cũng như sử dụng nguồn vốn thu được sau khi chào bán IPO đồng thời được sự thông qua của các cổ đông.
Tỷ lệ số cổ phiếu có quyền biểu quyết: Tỷ lệ số cổ phiếu được quyền biểu quyết, được phát hành được quy định phải được bán cho hơn 100 nhà đầu tư không nằm trong danh sách cổ đông lớn trong doanh nghiệp, tương ứng trên 15%. Nếu vốn điều lệ của doanh nghiệp trên 1000 tỷ đồng thì bắt buộc tỷ lệ số cổ phiếu có quyền biểu quyết phải đạt mức trên 10%.
Cam kết của cổ đông lớn nhất: Các cổ đông lớn nhất của doanh nghiệp phải cam kết luôn nắm giữ ít nhất 20% số vốn điều lệ của doanh nghiệp trong vòng 1 năm kể từ thời điểm chào bán IPO kết thúc.
Yêu cầu về tính chất của doanh nghiệp: Trong lần đầu tiên thực hiện IPO doanh nghiệp phải đảm bảo đang hoạt động ổn định và bình thường; không bị kết án liên quan đến việc xâm phạm trật tự quản lý kinh tế và không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Lựa chọn công ty chứng khoán tư vấn: Việc đăng ký chào bán IPO của doanh nghiệp phải có công ty chứng khoán tư vấn. Yêu cầu này không áp dụng cho các doanh nghiệp là công ty chứng khoán thực hiện phát hành cổ phiếu.
Yêu cầu về tài khoản: Doanh nghiệp cần thực hiện mở một tài khoản phong tỏa để nhận tiền mua cổ phiếu từ đợt chào bán chứng khoán lần đầu tiên.
Cam kết: Doanh nghiệp đăng ký phát hành cần cam kết sẽ niêm yết hoặc đăng ký giao dịch cổ phiếu trên hệ thống các sàn giao dịch chứng khoán sau khi hoạt động IPO kết thúc.
Xem thêm: Khám phá mô hình định giá doanh nghiệp
Sau khi doanh nghiệp đáp ứng được cơ bản các điều kiện nêu trên thì quá trình đăng ký IPO sẽ được tiến hành với những yêu cầu về hồ sơ như sau:
Giấy đăng ký IPO
Bản cáo bạch
Quyết định của đại hội đồng cổ đông trong việc phê duyệt phương án sử dụng số vốn thu được sau hoạt động IPO
Điều lệ của doanh nghiệp
Văn bản cam kết của các cổ đông lớn nhất về việc nắm giữ ít nhất 20% cổ phần doanh nghiệp trong suốt 1 năm kể từ thời điểm IPO hoàn thành.
Văn bản cam kết sẽ niêm yết hoặc đăng ký giao dịch cổ phiếu trên hệ thống các sàn giao dịch chứng khoán sau khi đợt IPO hoàn thành.
Văn bản về việc mở tài khoản phong tỏa tại ngân hàng để nhận tiền mua cổ phiếu từ đợt chào bán IPO lần đầu tiên.
Hợp đồng thỏa thuận giữa doanh nghiệp và công ty chứng khoán trong vai trò tư vấn cho doanh nghiệp.
Cam kết bảo lãnh phát hành chứng khoán.
Việc thực hiện IPO trên thị trường chứng khoán yêu cầu các doanh nghiệp phải triển khai theo đúng quy trình sau đây:
Được sự đồng ý thông qua của Hội đồng Cổ đông công ty
Việc thông báo cho Hội đồng cổ đông trong công ty và xin ý kiến thông qua là việc bắt buộc phải làm trước khi doanh nghiệp muốn thực hiện IPO ra công chúng. Kèm theo đó doanh nghiệp cần có sẵn bản kế hoạch cụ thể cho việc phát hành cổ phiếu lần đầu tiên. Cần chuẩn bị câu trả lời cho các câu hỏi như: mục đích IPO, số lượng cũng như loại chứng khoán sẽ phát hành, lượng vốn cần thiết để triển khai, số vốn thu được qua IPO sẽ được phân phối bởi ai?
Thành lập một ban chuẩn bị cho hoạt động IPO
Ngay sau khi các cổ đông thông qua quyết định IPO, một ban chuẩn bị sẽ được thành lập. Nhiệm vụ của ban này là tiến hành tìm hiểu về các hồ sơ cần thiết trước khi IPO, đồng thời liên hệ với các đơn vị kiểm toán, các đơn vị tư vấn và các đơn vị bảo lãnh phát hành nếu cần.
Thực hiện định giá cổ phiếu trên sàn chứng khoán
Các đơn vị bảo lãnh nếu có, cùng với công ty kiểm toán và các đơn vị tư vấn sẽ cùng hỗ trợ việc thực hiện định giá cổ phiếu với ban chuẩn bị của công ty. Nhờ đó mức giá được định ra sẽ hợp lý nhất đáp ứng được nhu cầu của cả người mua lẫn người bán.
Doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và hợp lệ sau đó nộp lên Ủy ban chứng khoán
Hồ sơ đầy đủ và hợp lệ bao gồm cả báo cáo tài chính đã được công ty kiểm toán xác thực sẽ cần được chuẩn bị đầy đủ bởi ban chuẩn bị của công ty. Bước tiếp theo các hồ sơ hợp lệ sẽ được gửi lên để xin phép thực hiện IPO bởi Ủy ban chứng khoán.
Thực hiện phát hành cổ phiếu đồng thời thông báo đến công chúng
Công ty sẽ thông báo đến công chúng thông qua một số các phương tiện thông tin đại chúng về khoảng thời gian phân phối chứng khoán theo quy định và cả bản cáo bạch chính thức của công ty.
Báo cáo kết quả thực hiện IPO
Sau khi hoàn thành phát hành IPO, doanh nghiệp sẽ cần đăng ký, lưu trữ thông tin về kết quả, sau đó chuyển giao và thanh toán chứng khoán. Cuối cùng các báo cáo này phải được gửi đến Ủy ban chứng khoán và tiến hành đăng ký vốn với các cơ quan có thẩm quyền.
Hiện nay doanh nghiệp có thể tự do lựa chọn một phương thức chào bán IPO trong rất nhiều phương thức khác nhau. Dưới đây là một số phương thức chào bán IPO phổ biến nhất đồng thời đều là những phương thức đã được thông qua bởi Luật chứng khoán Việt Nam và hoàn toàn hợp pháp:
Chào bán IPO qua các kênh truyền thông như: Tivi, Internet, báo chí,...hoặc qua các sàn giao dịch uy tín trên thế giới như Forex4you, IC Markets, XM, Exness,...
Thông qua bảo lãnh cam kết
Phương thức đấu giá theo kiểu Hà Lan
Qua phương thức dịch vụ với trách nhiệm cao nhất
Mua với số lượng lớn sau đó chào bán lại
Doanh nghiệp tự phát hành IPO
Trên đây là 6 phương thức chào bán IPO được các doanh nghiệp sử dụng nhiều nhất. Tùy vào tình hình thực tế của mình mà doanh nghiệp sẽ lựa chọn một phương thức chào bán IPO lần đầu sao cho hiệu quả nhất. Tuy nhiên dù lựa chọn phương thức chào bán nào thì doanh nghiệp cũng nên ưu tiên nhờ đến sự hỗ trợ của một số các tổ chức, cơ quan liên quan để việc chào bán IPO diễn ra thuận lợi và đem lại kết quả tốt nhất.
Để thực hiện IPO hiệu quả cần:
- CEO, CFO cần chịu trách nhiệm nhiều hơn cho các bước đi của công ty, hiểu rõ về quy định, luật pháp.
- Cần đảm bảo kiểm soát về chi phí, thủ tục kế toán sau khi thực hiện IPO vì sẽ tăng lên 3 – 4 lần để tránh ảnh hưởng đến nguồn thu của công ty.
- Tìm hiểu kỹ về Executive Coach: chương trình hỗ trợ chuyên biệt giúp người điều hành doanh nghiệp có được thông tin, nghiệp vụ, thái độ để hoàn thiện và phát triển doanh nghiệp của mình. Executive Coach tập trung vào việc xây dựng kể hoạch chiến lược cũng như năng lực lãnh đạo của người làm chủ thay vì tìm kiếm những chiến lược tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận. Chính vì thế, Executive Coach là chương trình dành cho các tập đoàn, doanh nghiệp lớn.
- Cần có sự chấp thuận & thông qua hội đồng cổ đông.
- Cần có sự huấn luyện từ những chuyên gia hàng đầu
- Có chiến lược sử dụng nguồn vốn & chiến lược phát triển công ty phù hợp.
Doanh nghiệp của bạn có kế hoạch thực hiện IPO không? Hãy xác định tinh thần rằng khi đi vào chi tiết ta sẽ có rất nhiều việc phải làm. Và nếu gặp bất kỳ thắc mắc hay khó khăn nào hãy liên hệ với ActionCOACH Hanoi West, gặp những nhà huấn luyện của ActionCOACH Hanoi West để đạt được mục tiêu một cách nhanh nhất. Hi vọng bài viết đã đem lại nhiều thông tin hữu ích cho bạn.